Phần lớn lỗi sơn PU không đến từ "sơn kém" mà từ thời tiết, cách pha, cách phun và bề mặt gỗ. Bài này là bảng tra nhanh cho thợ sơn và tổ trưởng xưởng: nhìn hiện tượng, tìm nguyên nhân, sửa và phòng ngừa. Thành phần và quy trình sơn PU cơ bản xem ở bài "Sơn PU cho đồ gỗ".
1. Bảng tra nhanh các lỗi thường gặp
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Cách khắc phục / phòng ngừa |
|---|---|---|
| Trắng mờ, mờ đục (hơi nước, blushing) | Độ ẩm không khí cao, trời mưa; dung môi bay hơi quá nhanh làm lạnh bề mặt, hơi nước ngưng tụ; gỗ còn ẩm | Dùng dung môi chậm khô hoặc chất chống trắng theo hướng dẫn hãng; tạm dừng phun khi trời quá ẩm; sấy/ổn định ẩm gỗ. Lỗi nhẹ có thể phun lại lớp mỏng; nặng thì chà bỏ và sơn lại |
| Rỗ khí, rỗ kim, bọt | Phun lớp quá dày; khí trong lỗ mạch gỗ thoát ra; khuấy sơn tạo bọt rồi phun ngay; sơn khô mặt quá nhanh | Lót kỹ để bít lỗ mạch; phun nhiều lớp mỏng; để sơn nghỉ sau khi khuấy; điều chỉnh dung môi. Chà phẳng điểm rỗ rồi phủ lại |
| Chảy sơn, võng sơn | Phun quá dày; sơn quá loãng; súng quá gần; phun chồng lên mặt đứng nhiều lần | Giữ khoảng cách và tốc độ súng đều; pha đúng độ nhớt; phun lớp mỏng. Chờ khô hẳn, cạo/chà phẳng vết chảy rồi phủ lại |
| Da cam (bề mặt sần như vỏ cam) | Sơn quá đặc; áp lực khí thấp; súng quá xa; dung môi bay hơi quá nhanh | Pha loãng đúng mức; chỉnh áp lực và béc phun; giữ khoảng cách hợp lý. Chà phẳng bằng nhám mịn rồi phủ lại |
| Nhăn sơn | Phủ lớp mới khi lớp dưới chưa khô đủ; lớp quá dày; dùng dung môi/lớp lót không tương thích | Tuân thủ thời gian giữa các lớp; dùng hệ lót – phủ cùng hệ, cùng hãng. Lớp nhăn phải chà bỏ hoàn toàn |
| Bong tróc, kém bám dính | Bề mặt dính dầu, bụi, sáp; gỗ ẩm hoặc nhiều nhựa; không chà nhám giữa các lớp; lớp dưới đã khô cứng quá lâu | Lau sạch, tẩy dầu; xử lý gỗ có nhựa; chà nhám tạo nhám bám giữa các lớp. Phần bong phải cạo bỏ, xử lý lại từ nền |
| Mắt cá, lõm tròn (fish eye) | Nhiễm silicone, dầu từ máy nén khí, tay, bình xịt bôi trơn | Lắp lọc dầu – nước cho đường hơi; không dùng sản phẩm chứa silicone trong xưởng; lau bề mặt bằng dung môi sạch |
| Sơn lâu khô, khô không cứng | Thiếu hoặc sai tỷ lệ chất đóng rắn; chất đóng rắn đã nhiễm ẩm; nhiệt độ thấp | Pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn nhà sản xuất; đậy kín chất đóng rắn; sấy ấm buồng sơn khi trời lạnh |
| Hạt bụi, sạn trên mặt | Buồng sơn bẩn; không lọc sơn; quần áo thợ, bụi chà nhám | Lọc sơn qua lưới trước khi đổ vào súng; vệ sinh buồng; tách khu chà nhám khỏi khu phun |
| Nứt sơn | Màng sơn quá dày; gỗ co ngót do độ ẩm thay đổi; lớp phủ không tương thích lớp dưới | Kiểm soát độ dày màng; ổn định ẩm gỗ trước khi sơn; dùng cùng hệ sơn |
2. Bốn nhóm nguyên nhân gốc cần kiểm tra trước tiên
- Thời tiết: độ ẩm và nhiệt độ buồng sơn. Mùa mưa là mùa trắng sơn.
- Pha sơn: đúng tỷ lệ, đúng loại dung môi, trong thời gian sử dụng cho phép.
- Thiết bị phun: áp lực khí, cỡ béc, lọc dầu – nước của máy nén.
- Bề mặt gỗ: độ ẩm, độ sạch, độ nhám giữa các lớp.
Khi gặp lỗi, đổi một yếu tố mỗi lần và thử trên tấm mẫu, tránh chỉnh cùng lúc nhiều thứ rồi không biết cái nào có tác dụng.
3. Quy trình sửa một tấm bị lỗi
- Chờ màng sơn khô đủ cứng (không sửa khi sơn còn mềm).
- Chà phẳng vùng lỗi; lỗi bám dính, nhăn thì chà/cạo đến lớp nền chắc.
- Lau sạch bụi, tẩy dầu nếu nghi nhiễm bẩn.
- Phun lót lại nếu đã chà lộ gỗ, rồi phủ lớp hoàn thiện mỏng đều.
- Ghi lại lỗi, nguyên nhân và cách sửa vào sổ tổ sơn để rút kinh nghiệm.
4. Thói quen phòng lỗi hằng ngày cho tổ sơn
- Xả nước, kiểm tra lọc dầu máy nén đầu ca.
- Phun thử lên tấm mẫu trước khi phun hàng thật mỗi khi đổi lô sơn hoặc thời tiết thay đổi.
- Ghi nhãn thời điểm pha trên mỗi ca sơn đã trộn chất đóng rắn.
- Dùng hệ sơn lót – phủ – dung môi cùng một hãng.
Câu hỏi thường gặp
Sơn PU bị trắng mờ có tự hết không?
Trường hợp nhẹ đôi khi giảm khi hơi ẩm thoát ra, nhưng không nên trông chờ. Thường phải phun lại lớp mỏng với dung môi chậm khô hoặc chà bỏ và sơn lại khi trời khô.
Vì sao cùng một sơn mà hôm nay lỗi, hôm qua không?
Thường do thời tiết (ẩm, lạnh), lô gỗ có độ ẩm khác, hoặc máy nén lẫn nước – dầu. Kiểm tra bốn nhóm nguyên nhân gốc ở trên.
Thêm nhiều chất đóng rắn cho sơn nhanh khô có được không?
Không. Thừa hay thiếu chất đóng rắn đều làm màng sơn kém, dễ giòn, nứt hoặc bong. Luôn pha theo hướng dẫn nhà sản xuất.
Sản phẩm liên quan tại Đông Hưng: Nhám tròn lông chà nhám trước khi sơn
Đông Hưng cung cấp phụ kiện, keo, vật tư ngành gỗ cho xưởng và đại lý. Hotline/Zalo: 0933 034 768. Khách mua sỉ liên hệ Tel/Zalo/Viber: 0984 022 099.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét