Sơn PU (polyurethane) là dòng sơn phổ biến nhất trong các xưởng đồ gỗ nội thất ở Việt Nam nhờ màng sơn cứng, chịu trầy, chịu nước và hóa chất tốt hơn sơn NC (nitrocellulose). Bài này giải thích sơn PU gồm những gì, có những loại nào và quy trình sơn cơ bản. Các lỗi khi sơn PU và cách khắc phục được trình bày ở bài riêng.
1. Thành phần của sơn PU
Sơn PU dùng cho gỗ phổ biến là loại hai thành phần (2K), khi dùng thường pha với dung môi, nên thợ hay gọi là "bộ 3":
| Thành phần | Vai trò | Lưu ý |
|---|---|---|
| Sơn chính (nhựa polyol) | Tạo màng, quyết định độ bóng/mờ, màu | Khuấy đều trước khi pha, nhất là sơn mờ và sơn màu |
| Chất đóng rắn (hardener, gốc isocyanate) | Phản ứng với nhựa tạo màng cứng | Rất nhạy hơi ẩm; đậy kín nắp ngay sau khi dùng |
| Dung môi pha (thinner) | Điều chỉnh độ nhớt để phun | Dùng đúng loại dung môi cho PU, có loại nhanh/chậm khô theo thời tiết |
Tỷ lệ pha giữa sơn, chất đóng rắn và dung môi phải theo hướng dẫn nhà sản xuất cho từng mã sơn. Sau khi pha, hỗn hợp chỉ dùng được trong một khoảng thời gian (pot life) ghi trên bao bì; pha vừa đủ dùng, không để qua đêm.
2. Các loại sơn PU thường dùng
- Sơn lót PU (sanding sealer): lấp lỗ mạch gỗ, tạo nền phẳng, dễ chà nhám.
- Sơn phủ PU trong suốt: giữ vân gỗ, có các độ bóng từ mờ, bán mờ đến bóng.
- Sơn PU màu bệt (che vân): dùng cho MDF, cánh tủ sơn trắng/màu.
- Sơn PU chống vàng: dùng cho màu trắng, màu sáng để hạn chế ố vàng theo thời gian.
- Màu gỗ/stain: dùng trước lớp lót để tạo màu theo yêu cầu.
3. So sánh sơn PU với các dòng sơn khác
| Tiêu chí | Sơn PU | Sơn NC | Sơn gốc nước | Sơn UV |
|---|---|---|---|---|
| Độ cứng, chịu trầy | Tốt | Trung bình | Khá – tốt (tùy hệ) | Rất tốt |
| Tốc độ khô | Trung bình | Nhanh | Chậm hơn, phụ thuộc thời tiết | Khô gần như tức thì dưới đèn UV |
| Mùi, dung môi | Có dung môi, mùi | Mùi mạnh | Ít mùi | Ít dung môi bay hơi |
| Đầu tư thiết bị | Súng phun, buồng sơn | Tương tự PU | Cần kiểm soát ẩm, nhiệt | Cần dây chuyền đèn UV |
| Phù hợp | Đa số đồ nội thất | Hàng giá rẻ, sửa chữa nhanh | Hàng yêu cầu ít VOC | Ván phẳng sản xuất hàng loạt |
4. Quy trình sơn PU cơ bản cho đồ gỗ
- Chuẩn bị bề mặt: kiểm tra độ ẩm gỗ, bả trét lỗ đinh, vết nứt; chà nhám theo chiều thớ từ nhám thô đến mịn; thổi sạch bụi.
- Tạo màu (nếu có): phun hoặc lau màu, để khô theo hướng dẫn.
- Sơn lót lần 1: phun lớp mỏng đều, chờ khô.
- Chà nhám lót: chà nhẹ bằng nhám mịn để phẳng mặt, lau sạch bụi.
- Sơn lót lần 2 (và lần 3 với gỗ nhiều lỗ mạch), chà nhám lại.
- Sơn phủ: phun lớp phủ hoàn thiện mỏng, đều; không phun quá dày một lần.
- Để khô và ổn định: để sản phẩm đủ thời gian trong môi trường sạch bụi trước khi đóng gói, xếp chồng.
Thời gian giữa các lớp, áp lực súng và độ nhớt làm theo tài liệu kỹ thuật của hãng sơn.
5. An toàn khi dùng sơn PU
- Chất đóng rắn gốc isocyanate có thể gây kích ứng hô hấp: đeo mặt nạ phòng độc có phin lọc phù hợp, không chỉ khẩu trang vải.
- Buồng sơn phải thông gió, có màng nước hoặc lọc bụi sơn.
- Dung môi dễ cháy: không hút thuốc, tránh tia lửa, nối đất thiết bị.
- Thùng sơn, giẻ dính sơn thu gom riêng, không đổ ra cống.
Câu hỏi thường gặp
Sơn PU khác sơn NC thế nào?
Sơn PU đóng rắn bằng phản ứng hóa học nên màng cứng, bền hơn; sơn NC khô do bay hơi dung môi nên nhanh khô, dễ sửa nhưng màng kém bền hơn.
Có thể pha sẵn sơn PU để dùng hôm sau?
Không nên. Sau khi trộn chất đóng rắn, hỗn hợp chỉ dùng trong thời gian cho phép; để lâu sơn đặc lại và chất lượng màng giảm.
Sơn PU dùng ngoài trời được không?
Cần chọn dòng sơn PU chuyên ngoài trời có chống UV. Sơn PU nội thất thông thường dễ ố vàng, phấn hóa khi phơi nắng mưa lâu.
Sản phẩm liên quan tại Đông Hưng: Nhám tròn lông chà nhám trước khi sơn
Đông Hưng cung cấp phụ kiện, keo, vật tư ngành gỗ cho xưởng và đại lý. Hotline/Zalo: 0933 034 768. Khách mua sỉ liên hệ Tel/Zalo/Viber: 0984 022 099.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét